KIRŞEHİR'İN YERİ
Kırşehir, İç Anadolu Bölgesi nin 13 ilinden biridir.1941 yılında Ankarâ da toplanan l. Coğrafya Kongresi'nde bu bölgeye ve bölgenin Orta Kızılırmak Bölümü'ne alındı. Kırşehir doğu ve güneydoğuda Nevşehir, güneyde Aksaray, batı ve kuzeybatıda Kınkkale, kuzeydoğu ve doğuda Yozgat, batıda Ankara ile çevrilidir.
Kabaca bir paralelkenarı andıran il topraklarını güney ve güneybatıda Kızılırmak, batı ve kuzeybatıda Kılıçözü Deresi, kuzey ve kuzeydoğuda Deliceırmak sınırlar. İl topraklarının genişliği ülke topraklarının binde 8`i, İç Anadolu topraklarının yüzde 2,9'u kadardır.
Ilin yüzölçümü 6.570 kilometrekaredir. Bu yüzölçümün ilçelere göre dağılımı şöyle:
Merkez..........2.294 kilometrekare
Çiçekdağı.....1.409 kilometrekare
Kamarı...........1.381 kilometrekare
Mucur.............1.068 kilometrekare
Akpınar............. 418 kilometrekare
(Not : Yeni ilçe olan Boztepe ve Akçakent'in yüzölçümleri henüz belli değildir)
Orta Kızılırmak Havzası'nda ve bölümündc yer atan Kırşehir il topraklari 39o4I'- 39o48' kuzey enlemleri ile 33o25'-34o43' doğu boylamlan arasında yer alır. Denizden 985 metre yükseklikte olan şehrin kuşuçuşu olarak gerçek uzaklığı Karadeniz'e (Sinop) 334 km, Akdeniz'e (Anamur Burnu) 362 km.'dir.
Kırşehir, yönetim bakımından doğu ve güneydoğuda Nevşehir'in Kozaklı, Hacıbektaş ve Gülşehir; güneyden Aksaray'ın Ortaköy; güney ve güneybatıda Ankara'nın Şereflikoçhisar ve Bâlâ; kuzeybatıda Kırıkkale'nin Keskin ve Delice; kuzey ve kuzeydoğuda Yozgat'ın Şefaatli ve Yerköy ilçeleri ile çevrilmiştir.
Kent, Kayseri ve Nevşehir ile birlikte Kapadokya diye anılan üçgenin kuzeyindedir. Çoğu ya kaybolmuş, ya da bilinmeyen eserlerin bulunduğu Kapadokya'nın merkezi ise Kayseri'dir. Kapadokya Bölgesi, Kayseri merkez olmak üzere Tuz Gölü'nün doğusundan, güneyde Doğu Toroslar; kuzeyde Kırşehir ve Sivas'ın önemli bir kısmını içine alarak Malatya'ya kadar uzanır. Pers dilinde "Katpatukya" olarak adlandırılan Kapadokya'nın sözlük anlamı "Güzel Atlar Ülkesi"dir. Burası binlerce yıl, birçok devlete kucak açmıştır. Kimlerin ne kadar zaman önce buralara geldiği belli değildir.
Kırşehir, Anadolu bozkırının ortasında kültür ve sanat merkezi özelliğine sahiptir. Bugün bile hayranlık uyandıran Ahilik felsefesinin doğup yayıldığı Kırşehir, göz kamaştırıcı bir kültür varlığına sahiptir.13. yüzyılda Türkçe'yi büyük bir inançla savunup Türkçe şürler yazarak Türk Edebiyatı'nın ölmez isimleri aırasına katılan Aşık Paşa'yı; gökbilim, İslâm hukuku, felsefe-tasavvuf bilgini Caca Bey'i ve daha nicelerini yetiştirmiş bir il'dir.
1 Kasım 2009 Pazar
Kırşehir Akçakent ilcesi
AKÇAKENT İLÇESİ
09.05.1990 tarihinde ilçe olmuştur. 21 köyü vardır. Toplam nüfusu 15821. şehir (belediye) nüfusu 1448, köylerin toplam nüfusu ise 14.373’dür. Yüzölçümü 459 km2, yükseklik 1410 metredir. İlçenin, içerisinde ilimizin tek tabii ormanı olan Meşe Ormanlığı yer alır. Mesire yeri ve turizm için çok elverişlidir. İlçenin en yüksek yeri olan Koyu Tepe 1440 metre yüksekliğindedir. İlin en önemli tiftik ve yapağı üretimi burada yapılır. Geçim kaynağının önemli kısmını hayvancılık ve ürünleri teşkil eder. İlçeye bağlı Boğazevci kasabası ilimizin nüfus bakımından büyük kasabalarından biridir (Nüf: 2112)
09.05.1990 tarihinde ilçe olmuştur. 21 köyü vardır. Toplam nüfusu 15821. şehir (belediye) nüfusu 1448, köylerin toplam nüfusu ise 14.373’dür. Yüzölçümü 459 km2, yükseklik 1410 metredir. İlçenin, içerisinde ilimizin tek tabii ormanı olan Meşe Ormanlığı yer alır. Mesire yeri ve turizm için çok elverişlidir. İlçenin en yüksek yeri olan Koyu Tepe 1440 metre yüksekliğindedir. İlin en önemli tiftik ve yapağı üretimi burada yapılır. Geçim kaynağının önemli kısmını hayvancılık ve ürünleri teşkil eder. İlçeye bağlı Boğazevci kasabası ilimizin nüfus bakımından büyük kasabalarından biridir (Nüf: 2112)
Kırşehir Boztepe ilcesi
BOZTEPE İLÇESİ
İI merkezine bağlı kasaba iken 9.5.1990 tarihinde ilçe olmuştur. İlçeye bağlı bir kasaba belediyesi, 13 köyü vardır. Toplam nüfusu 10639, şehir (belediye) nüfusu, 404, köylerin nüfusu 6635’dir. Yüzölçümü 631 km2, yükseklik 1100 metredir. Malya Tarım İşletme Müdürlüğü bu ilçe içinde kurulmuştur: 400 km2 yüzölçümlü Malya Ovası ilimizin verimli arazilerine sahiptir. Hem tarım hem de hayvancılık yapılmaktadır.
Küçük sanayi sitesi de kurulmuş bulunan ilçe hızla gelişmektedir.
İlçeye bağlı Karacaören kasabasında belediye örgütü vardır. Kasabanın nüfusu 1755’dir.
İI merkezine bağlı kasaba iken 9.5.1990 tarihinde ilçe olmuştur. İlçeye bağlı bir kasaba belediyesi, 13 köyü vardır. Toplam nüfusu 10639, şehir (belediye) nüfusu, 404, köylerin nüfusu 6635’dir. Yüzölçümü 631 km2, yükseklik 1100 metredir. Malya Tarım İşletme Müdürlüğü bu ilçe içinde kurulmuştur: 400 km2 yüzölçümlü Malya Ovası ilimizin verimli arazilerine sahiptir. Hem tarım hem de hayvancılık yapılmaktadır.
Küçük sanayi sitesi de kurulmuş bulunan ilçe hızla gelişmektedir.
İlçeye bağlı Karacaören kasabasında belediye örgütü vardır. Kasabanın nüfusu 1755’dir.
Kırşehir Akpınar ilcesi
AKPINAR
4.7.1987 tarihinde ilçe olmuştur. Toplam nüfusu 17357, şehir (Belediye) nüfusu 3791, köylerinin toplam nüfusu ise 13.566’dir. Yüzölçümü 568 km2, yüksekliği 1212 metredir. 26 köyü vardır.
İlçe devlet karayolu üzerinde olduğundan gelişmeye çok müsaittir. Başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan halkın, gelir seviyesi çok düşüktür. Tarım arazisi verimsiz ve engebelidir.
4.7.1987 tarihinde ilçe olmuştur. Toplam nüfusu 17357, şehir (Belediye) nüfusu 3791, köylerinin toplam nüfusu ise 13.566’dir. Yüzölçümü 568 km2, yüksekliği 1212 metredir. 26 köyü vardır.
İlçe devlet karayolu üzerinde olduğundan gelişmeye çok müsaittir. Başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılık olan halkın, gelir seviyesi çok düşüktür. Tarım arazisi verimsiz ve engebelidir.
Kırşehir Çiçekdağı ilcesi
ÇİÇEKDAĞI İLÇESİ
1845 yılında Boyalık adında bir köy iken Yozgat’ın Kızılkoca ve Sungurlu’nun Salmanlı Bucağı’na bağlı kalmış, Sultan Mecit saltanatının son yıllarında Mecidiye adı ile Yozgat’a bağlı bir bucak haline getirilmiştir.
1855 yılında Sultan Aziz zamanında Mecidiye Bucağı İlçe olarak örgütlenmiştir. 1910 yılında ilçe sıfatı kaldırılmış, Kırdök Köyü ilçe yapılmış .ve buraya bağlanmıştır. Mecidiye 1912 yılına kadar bir buçuk yıl bu ilçeye bağlı kalmıştır. 1912 yılında yeniden ilçe olmuş, 1914 yılında ise ilçe teşkilatı Mucur’a kaldırılmıştır. 1915 yılında da tekrar ilçe haline getirilmiştir. 1930 yılında ilçenin adı değiştirilerek Çiçekdağı olmuştur.
Yerköy ilçesinden demiryolunun geçmesi Çiçekdağı’nın gelişmesini önemli ölçüde etkilemiştir.
Akçakent’in ilçe olmasıyla yüzölçümü 1409 km2 den 950 km2’ye düşmüştür. Yükseklik 950 metredir. Toplam nüfusu 24.053, şehir (Belediye) nüfusu 6468, köylerin toplam nüfusu, 17.585’dir. İki kasaba belediyesi, 44 köyü vardır. Çiçekdağı’na bağlı Köseli Kasabası’nda belediye örgütü vardır. Kasabanın toplam nüfusu 2.743’tür. .
Adını ilçeye veren Çiçekdağı (1550 m) üzerinde Çamlıktepe, (1342 m), Ziyarettepe (1109 m), Kaynatantepe (1432 m) vardır.
Çamlıktepe tabii ormanlıktır. Yazın mesire, kışın da kayak yapılması için elverişlidir.
Çiçekdağı Tarım İşletme Müdürlüğü’nde tahıl, hayvancılık ve balık üretimi yapılmaktadır.
(x) 1990 nüfus sayımındaki köy sayıları ile İI Yıllığı’ndaki köy sayıları, bazı köylerin Kasaba olması, bazı köylerin de ilçe idari birimini değiştirmesi nedeniyle farklıdır. Son şekli İI Yıllığı’ndaki gibidir.
ÇİÇEKDAĞI İLÇESİNİN TARİHÇESİ
Kırşehir ilinin kuzeyinde yer alan Çiçekdağı ilçesi kuzey ve doğusunda
Yozgat-Yerköy , batıda Akçakent ilçesi ,güneyden Boztepe ilçesi ve merkez ilçe
ile çevrilidir. İle uzaklığı 65. kilometredir.
Çiçekdağı 1845 yılında Boyalık adında bir köy iken Yozgat'ın Kızılkoca ve
Sungurlu'nun Selmanlı Bucağına bağlı kalmış,Sultan Mecit saltanatının son
yıllarında Mecidiye adı ile Yozgat'a bağlı bucak olmuştur. 1855 yılında Mecidiye
bucağı ilçe olarak örgütlenmiştir.1910 yılında ilçe sıfatı kaldırılmış Kırdök
köyü ilçe olmuş ve buraya bağlanmıştır.Mecidiye 1912 yılına kadar bu ilçeye
bağlı kalmıştır. 1912 yılında yeniden ilçe olmuş ,1914 yılında ise ilçe
teşkilatı Mucur'a kaldırılmıştır. 1915 yılında tekrar ilçe haline
getirilmiştir.1930 yılında ilçenin adı değiştirilerek Çiçekdağı olmuştur.
Akça kentin ilçe olmasıyla yüzölçümü 1409 Km.2 den 950 km2 ye düşmüştür. Toplam
nüfusu 21059, Merkez nüfusu 6683 , köylerin toplam nüfusu 14376 dır. İki
belediyesi ve 44 köyü vardır.
1845 yılında Boyalık adında bir köy iken Yozgat’ın Kızılkoca ve Sungurlu’nun Salmanlı Bucağı’na bağlı kalmış, Sultan Mecit saltanatının son yıllarında Mecidiye adı ile Yozgat’a bağlı bir bucak haline getirilmiştir.
1855 yılında Sultan Aziz zamanında Mecidiye Bucağı İlçe olarak örgütlenmiştir. 1910 yılında ilçe sıfatı kaldırılmış, Kırdök Köyü ilçe yapılmış .ve buraya bağlanmıştır. Mecidiye 1912 yılına kadar bir buçuk yıl bu ilçeye bağlı kalmıştır. 1912 yılında yeniden ilçe olmuş, 1914 yılında ise ilçe teşkilatı Mucur’a kaldırılmıştır. 1915 yılında da tekrar ilçe haline getirilmiştir. 1930 yılında ilçenin adı değiştirilerek Çiçekdağı olmuştur.
Yerköy ilçesinden demiryolunun geçmesi Çiçekdağı’nın gelişmesini önemli ölçüde etkilemiştir.
Akçakent’in ilçe olmasıyla yüzölçümü 1409 km2 den 950 km2’ye düşmüştür. Yükseklik 950 metredir. Toplam nüfusu 24.053, şehir (Belediye) nüfusu 6468, köylerin toplam nüfusu, 17.585’dir. İki kasaba belediyesi, 44 köyü vardır. Çiçekdağı’na bağlı Köseli Kasabası’nda belediye örgütü vardır. Kasabanın toplam nüfusu 2.743’tür. .
Adını ilçeye veren Çiçekdağı (1550 m) üzerinde Çamlıktepe, (1342 m), Ziyarettepe (1109 m), Kaynatantepe (1432 m) vardır.
Çamlıktepe tabii ormanlıktır. Yazın mesire, kışın da kayak yapılması için elverişlidir.
Çiçekdağı Tarım İşletme Müdürlüğü’nde tahıl, hayvancılık ve balık üretimi yapılmaktadır.
(x) 1990 nüfus sayımındaki köy sayıları ile İI Yıllığı’ndaki köy sayıları, bazı köylerin Kasaba olması, bazı köylerin de ilçe idari birimini değiştirmesi nedeniyle farklıdır. Son şekli İI Yıllığı’ndaki gibidir.
ÇİÇEKDAĞI İLÇESİNİN TARİHÇESİ
Kırşehir ilinin kuzeyinde yer alan Çiçekdağı ilçesi kuzey ve doğusunda
Yozgat-Yerköy , batıda Akçakent ilçesi ,güneyden Boztepe ilçesi ve merkez ilçe
ile çevrilidir. İle uzaklığı 65. kilometredir.
Çiçekdağı 1845 yılında Boyalık adında bir köy iken Yozgat'ın Kızılkoca ve
Sungurlu'nun Selmanlı Bucağına bağlı kalmış,Sultan Mecit saltanatının son
yıllarında Mecidiye adı ile Yozgat'a bağlı bucak olmuştur. 1855 yılında Mecidiye
bucağı ilçe olarak örgütlenmiştir.1910 yılında ilçe sıfatı kaldırılmış Kırdök
köyü ilçe olmuş ve buraya bağlanmıştır.Mecidiye 1912 yılına kadar bu ilçeye
bağlı kalmıştır. 1912 yılında yeniden ilçe olmuş ,1914 yılında ise ilçe
teşkilatı Mucur'a kaldırılmıştır. 1915 yılında tekrar ilçe haline
getirilmiştir.1930 yılında ilçenin adı değiştirilerek Çiçekdağı olmuştur.
Akça kentin ilçe olmasıyla yüzölçümü 1409 Km.2 den 950 km2 ye düşmüştür. Toplam
nüfusu 21059, Merkez nüfusu 6683 , köylerin toplam nüfusu 14376 dır. İki
belediyesi ve 44 köyü vardır.
Kırşehir Mucur ilcesi
MUCUR İLÇESİ
1868 yılında bucak olan Mucur, Balkan Savaşı’ndan önce ilçe olması için zamanın hükümetine başvurulmuş ise de savaşın başlaması nedeniyle bu girişim bir sonuç vermemiştir. 6 Nisan 1914 günü Harbiye Nazırı Enver Paşa, Şark Cephesi’ni teftişe giderken Mucur’a da uğramış, halkın ilçe olma talebi ile karşılaşmıştır. 1918 yılında da ilçe olmuştur.
Devlet karayolunun ilçe merkezinden geçmesi, ilçenin gelişmesini olumlu yönde etkilemektedir.
Yüzölçümü 1068 km2, yükseklik 935 metredir. Toplam nüfusu 23.735, şehir (Belediye) nüfusu 11.119, köylerin toplam nüfusu ise 12.616’dır. 44 köyü vardır.
Kervansaray sıradağları üzerinde Armutlu Dağı (1557 m), Uyluk Dağı (1356 m), Kırlangıç Dağı (1472 m), Kızıldağı (1341 m), Köpekli Dağı (1554 m) yer alır.
Başlıca akarsuyu Acıöz Çayı’dır
İlin tek tabii gölü olan Seyfe Gölü’nün büyük bölümü bu ilçe sınırları içindedir. Seyfe Gölü kuş cennetinde 167 çeşit kuş barınmakta, bunlar arasında özellikle flamingo kuşları dikkat çekmektedir.
TÜRK-TUR Mantar Üretim Merkezi burada kurulmuştur. Yeraltı şehri ile turistik tesisler turizmi teşvik edici özellikleridir.
1868 yılında bucak olan Mucur, Balkan Savaşı’ndan önce ilçe olması için zamanın hükümetine başvurulmuş ise de savaşın başlaması nedeniyle bu girişim bir sonuç vermemiştir. 6 Nisan 1914 günü Harbiye Nazırı Enver Paşa, Şark Cephesi’ni teftişe giderken Mucur’a da uğramış, halkın ilçe olma talebi ile karşılaşmıştır. 1918 yılında da ilçe olmuştur.
Devlet karayolunun ilçe merkezinden geçmesi, ilçenin gelişmesini olumlu yönde etkilemektedir.
Yüzölçümü 1068 km2, yükseklik 935 metredir. Toplam nüfusu 23.735, şehir (Belediye) nüfusu 11.119, köylerin toplam nüfusu ise 12.616’dır. 44 köyü vardır.
Kervansaray sıradağları üzerinde Armutlu Dağı (1557 m), Uyluk Dağı (1356 m), Kırlangıç Dağı (1472 m), Kızıldağı (1341 m), Köpekli Dağı (1554 m) yer alır.
Başlıca akarsuyu Acıöz Çayı’dır
İlin tek tabii gölü olan Seyfe Gölü’nün büyük bölümü bu ilçe sınırları içindedir. Seyfe Gölü kuş cennetinde 167 çeşit kuş barınmakta, bunlar arasında özellikle flamingo kuşları dikkat çekmektedir.
TÜRK-TUR Mantar Üretim Merkezi burada kurulmuştur. Yeraltı şehri ile turistik tesisler turizmi teşvik edici özellikleridir.
Kırşehir Kaman ilcesi
AMAN İLÇESİ
1 Eylül 1944 tarihinde ilçe olmuştur. Toplam nüfusu 61.569, şehir (Belediye) nüfusu 26.038, köylerin toplam nüfusu 35.531’dir. 10 kasaba belediyesi, 41 köyü, 4 il genel meclis üyesi vardır, Yüzölçümü Akpınar’ın İlçe olmasıyla 1799 km2’den 1232 km’ye düşmüştür. Yüksekliği 935 metredir.
İlimizin nüfus ve arazi bakımından en büyük ilçesidir. Baran sıradağları üzerinde (1701 m), Ali Üllez Dağı (1528 m), Topakkaya Dağı (1300 m) ve Buzlu dağı (1609 m) yer alır.
Başlıca akarsuları; Büyükdere, Kılıçözü ve Kırşehir Çayı’dır.
Ömerhacılı kasabası ile Hamit kasabasında renkli mermer taşı madeni işletilmekle, yabancı ülkelere de ihraç edilmektedir.
Hirfanlı Barajı’nın enerji üretim tesisleri ve baraj gölünün büyük bir bölümü bu ilçe sınırları içindedir.
Yaz mevsiminde başka illerden piknik ve tatil için gelenlerin sayısı her yıl artmaktadır.
İlçenin başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Özel kutlama günü; 4-6
Ekim arasında düzenlenen “Ceviz Festivali”dir. İlçe cevizi ile çok ünlüdür. İlçeye bağlı belediye örgütleri bulunan 10 kasaba vardır. Başköy (2158), Çağırkan (2505), Demirli (2102), Hamit (2208), İsahocalı (2018), Kargınyenice (2938), Kovancılı (2691 ), Ömerhacılı (2198), Savcılı Büyükoba (2437), Yelek (2102
1 Eylül 1944 tarihinde ilçe olmuştur. Toplam nüfusu 61.569, şehir (Belediye) nüfusu 26.038, köylerin toplam nüfusu 35.531’dir. 10 kasaba belediyesi, 41 köyü, 4 il genel meclis üyesi vardır, Yüzölçümü Akpınar’ın İlçe olmasıyla 1799 km2’den 1232 km’ye düşmüştür. Yüksekliği 935 metredir.
İlimizin nüfus ve arazi bakımından en büyük ilçesidir. Baran sıradağları üzerinde (1701 m), Ali Üllez Dağı (1528 m), Topakkaya Dağı (1300 m) ve Buzlu dağı (1609 m) yer alır.
Başlıca akarsuları; Büyükdere, Kılıçözü ve Kırşehir Çayı’dır.
Ömerhacılı kasabası ile Hamit kasabasında renkli mermer taşı madeni işletilmekle, yabancı ülkelere de ihraç edilmektedir.
Hirfanlı Barajı’nın enerji üretim tesisleri ve baraj gölünün büyük bir bölümü bu ilçe sınırları içindedir.
Yaz mevsiminde başka illerden piknik ve tatil için gelenlerin sayısı her yıl artmaktadır.
İlçenin başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Özel kutlama günü; 4-6
Ekim arasında düzenlenen “Ceviz Festivali”dir. İlçe cevizi ile çok ünlüdür. İlçeye bağlı belediye örgütleri bulunan 10 kasaba vardır. Başköy (2158), Çağırkan (2505), Demirli (2102), Hamit (2208), İsahocalı (2018), Kargınyenice (2938), Kovancılı (2691 ), Ömerhacılı (2198), Savcılı Büyükoba (2437), Yelek (2102
Kırşehir Merkez
MERKEZ İLÇE
0 zaman Kırşehri ulu şehridi,
Orta yerinden akan hem nehridi,
Onsekizbin derler evi var idi,
Bürcü baru çehresi hisar idi.
(Hacıbektaş Vilayetnamesi)
Merkez ilçenin yüzölçümü Boztepe kasabasının 1~90 yılında ilçe olmasıyla 2294 kilometreden 1663 kilometrekareye düşmüştür. Denizden yüksekliği 985 metredir. Belediye nüfusu 73538, köyler nüfusu 30150 toplam nüfus 103688 dir.
Dört kasaba belediyesi, (Çayağızı -2219, Karahıdır -2008, Özbağ -3800, Toklumen2171, Ulupınar -2063), 52 köyü vardır. Kuzeyde Kervansaray sıradağları (1679m) üzerinde Kargasekmez Dağı (1712 m), Naldöken Dağı (1504 m) yer alır.
Kızılırmak nehri Mucur Kayapa köyünden ilimiz sınırına girerek şehrin güneyinden yarım ay çizerek geçer. Üzerine Hirfanlı Barajı kurulmuştur. Hem enerji üretimi yapılmakta hem de balık üretilmektedir.
Türkiye’nin % 70 kültür mantarını üreten Türktur fabrikası, süs eşyası olarak kullanılan ONYX mermer taşları ile Ahi Teşkilatı’nın merkezi oluşu şehrin tanıtıcı en önemli özellikleridir.
Tarihi eserleri daha çok Selçuklu uygarlığına aittir. Ortaçağda kurulan; gökbilim medresesi (Cacabey) esnaf teşkilatı birliğini ahilik ismi altında ilk olarak kuran Ahi Evran’ın türbesi ile Türk dilini Farsça ve Arapça’nın etkisinden kurtararak o günkü tüm okullarda Türkçe’yi yeniden benimseten şair Aşık Paşa’nın türbeleri başlıca dikkati çeken eserlerdir. Özel kutlama günleri; ekim ayının ikinci haftası “Ahilik Kültürü Haftası” 5 Mayıs “Yunus Emre’yi Anma Günü” 24 Aralık “Atatürk’ün Kırşehir’e gelişidir.
MAHALLELER
Anadolu Selçuklu Devleti dağılmasına rağmen Osmanlı Dönemi’nde Anadolu ve Rumeli’deki şehir ve kasabalarda birçok mahalle, zaviye (küçük tekke) etrafında teşekkül etmiş ve hatta bu zaviyelerin adı, o mahalleleri kapsar olmuştur. 1526 ve 1584 tarihlerinde Kırşehir’de Ahi Evran, Aşıkpaşa ve Kayaşeyhi mahalleleri dikkat çekmektedir. Daha sonra bunlara Kayaşeyhi, Bekirkadı ve İmaret isimli mahalleler eklenmiştir. Günümüzde kent merkezi geniş bir alana yayıldığından birçok yeni mahalle görülmektedir. Ahievran, Aşıkpaşa, Yenice, Bağbaşı, Kuşdilli, Kervansaray, Kındam, Bahçelievler, Çukurçayır, Gölhisar, Güldiken, Kayabaşı, Medrese ve Nasuhdede ildeki mahallelerdir.
0 zaman Kırşehri ulu şehridi,
Orta yerinden akan hem nehridi,
Onsekizbin derler evi var idi,
Bürcü baru çehresi hisar idi.
(Hacıbektaş Vilayetnamesi)
Merkez ilçenin yüzölçümü Boztepe kasabasının 1~90 yılında ilçe olmasıyla 2294 kilometreden 1663 kilometrekareye düşmüştür. Denizden yüksekliği 985 metredir. Belediye nüfusu 73538, köyler nüfusu 30150 toplam nüfus 103688 dir.
Dört kasaba belediyesi, (Çayağızı -2219, Karahıdır -2008, Özbağ -3800, Toklumen2171, Ulupınar -2063), 52 köyü vardır. Kuzeyde Kervansaray sıradağları (1679m) üzerinde Kargasekmez Dağı (1712 m), Naldöken Dağı (1504 m) yer alır.
Kızılırmak nehri Mucur Kayapa köyünden ilimiz sınırına girerek şehrin güneyinden yarım ay çizerek geçer. Üzerine Hirfanlı Barajı kurulmuştur. Hem enerji üretimi yapılmakta hem de balık üretilmektedir.
Türkiye’nin % 70 kültür mantarını üreten Türktur fabrikası, süs eşyası olarak kullanılan ONYX mermer taşları ile Ahi Teşkilatı’nın merkezi oluşu şehrin tanıtıcı en önemli özellikleridir.
Tarihi eserleri daha çok Selçuklu uygarlığına aittir. Ortaçağda kurulan; gökbilim medresesi (Cacabey) esnaf teşkilatı birliğini ahilik ismi altında ilk olarak kuran Ahi Evran’ın türbesi ile Türk dilini Farsça ve Arapça’nın etkisinden kurtararak o günkü tüm okullarda Türkçe’yi yeniden benimseten şair Aşık Paşa’nın türbeleri başlıca dikkati çeken eserlerdir. Özel kutlama günleri; ekim ayının ikinci haftası “Ahilik Kültürü Haftası” 5 Mayıs “Yunus Emre’yi Anma Günü” 24 Aralık “Atatürk’ün Kırşehir’e gelişidir.
MAHALLELER
Anadolu Selçuklu Devleti dağılmasına rağmen Osmanlı Dönemi’nde Anadolu ve Rumeli’deki şehir ve kasabalarda birçok mahalle, zaviye (küçük tekke) etrafında teşekkül etmiş ve hatta bu zaviyelerin adı, o mahalleleri kapsar olmuştur. 1526 ve 1584 tarihlerinde Kırşehir’de Ahi Evran, Aşıkpaşa ve Kayaşeyhi mahalleleri dikkat çekmektedir. Daha sonra bunlara Kayaşeyhi, Bekirkadı ve İmaret isimli mahalleler eklenmiştir. Günümüzde kent merkezi geniş bir alana yayıldığından birçok yeni mahalle görülmektedir. Ahievran, Aşıkpaşa, Yenice, Bağbaşı, Kuşdilli, Kervansaray, Kındam, Bahçelievler, Çukurçayır, Gölhisar, Güldiken, Kayabaşı, Medrese ve Nasuhdede ildeki mahallelerdir.
Frig Döneminde Kırşehir
Frig Döneminde Kırşehir
Hitit egemenliğinin zayıflatılmasından sonra, Hititler'le birlikte Anadolu'ya gelip yerleşen Frigler yöreye hakim olmuşlardır. Kızılırmak ve Tuz Gölü'ne kadar sınırlarını genişleten Frigler, M.Ö.1200 tarihinden itibaren başta Batı ve Orta Anadolu olmak üzere, geniş bir alana yayılmışlardır. Tüm Anadolu'yu baskı altına alan ve istilacı bir topluluk olan Frigler, Lidya Devleti'ne egemenliğini kabul ettirdi ve Komana, Mazağa (Kayseri) ve Tyana'ya (Kemerhisar) gibi kentleri topraklarına kattı. Frigler, Kimerler tarafından bozguna uğratılınca, Lidyalılar, Anadolu'nun batı kısmını ele geçirmesine rağmen, Kırşehir ve çevresini ele geçiremediler. Kırşehir, daha sonra M.Ö. 7. yüzyılda Medler'in egemenliği altına girdi.
Hitit egemenliğinin zayıflatılmasından sonra, Hititler'le birlikte Anadolu'ya gelip yerleşen Frigler yöreye hakim olmuşlardır. Kızılırmak ve Tuz Gölü'ne kadar sınırlarını genişleten Frigler, M.Ö.1200 tarihinden itibaren başta Batı ve Orta Anadolu olmak üzere, geniş bir alana yayılmışlardır. Tüm Anadolu'yu baskı altına alan ve istilacı bir topluluk olan Frigler, Lidya Devleti'ne egemenliğini kabul ettirdi ve Komana, Mazağa (Kayseri) ve Tyana'ya (Kemerhisar) gibi kentleri topraklarına kattı. Frigler, Kimerler tarafından bozguna uğratılınca, Lidyalılar, Anadolu'nun batı kısmını ele geçirmesine rağmen, Kırşehir ve çevresini ele geçiremediler. Kırşehir, daha sonra M.Ö. 7. yüzyılda Medler'in egemenliği altına girdi.
Hitit doneminde kırşehir
Hitit Döneminde Kırşehir
M.O. II. bin yeli başında Anadolu'ya gelen Hititler'in sayıca az olmalarına karşın, uygarlık ve savaş aracı üstünlükleri ile buraları kolayca elde ettikleri anlaşılmaktadır. Kırşehir, Hititler'in yerleşim alam olan Kızılırmak yayı içinde olduğundan, Hitit tarihinin olduğu kesindir. Kırşehir'in bu donemde alt basamakta Kaniş ve Karum'a, üst basamakta da Hattuşaş'a olduğu sanılmaktadır. Küçük şehir devletleri kuran Hititler, Kızılırmak kıvrımı içinde bulunan Proto-Hititler'le kaynaştılar. Yörede ele geçen eserler, bu bilgileri doğrulamaktadır. Kale Höyüğü'nde yapılan araştırmalar, M.Ö. II. binin tarihini yansıtmaktadır. Burada ele geçen çanak ve çömleklere Eski Hitit Krallığı Dönemi'nde de rastlanmaktadır. Çağırkan'daki Kalehöyük'te ve çevresindeki yerlerde yapılan araştırmalarda bulunan çanak ve çömlekler, kitabelerin bulunmasına rağmen döneme ilişkin bilgileri ortaya çıkarmaktadır. "Savcılının dokuz köyü" yakınlarındaki Aktepe üzerinde bulunan ve Hitit özelliği taşıyan "Öküz Taşı", Mucur yakınlarında bulunan topraktan pişirilmiş iki boğa heykeli, Kırşehir'in Hititler'e bağlı yerleşim alanı olduğunu ortaya koymaktadır. M.Ö.1600'lerden M.Ö. I700'lere değin Hititler'in yaşadığı yöre bu yüzyıldan M.Ö. 675'e değin Frigler'in yönetimindeydi
M.O. II. bin yeli başında Anadolu'ya gelen Hititler'in sayıca az olmalarına karşın, uygarlık ve savaş aracı üstünlükleri ile buraları kolayca elde ettikleri anlaşılmaktadır. Kırşehir, Hititler'in yerleşim alam olan Kızılırmak yayı içinde olduğundan, Hitit tarihinin olduğu kesindir. Kırşehir'in bu donemde alt basamakta Kaniş ve Karum'a, üst basamakta da Hattuşaş'a olduğu sanılmaktadır. Küçük şehir devletleri kuran Hititler, Kızılırmak kıvrımı içinde bulunan Proto-Hititler'le kaynaştılar. Yörede ele geçen eserler, bu bilgileri doğrulamaktadır. Kale Höyüğü'nde yapılan araştırmalar, M.Ö. II. binin tarihini yansıtmaktadır. Burada ele geçen çanak ve çömleklere Eski Hitit Krallığı Dönemi'nde de rastlanmaktadır. Çağırkan'daki Kalehöyük'te ve çevresindeki yerlerde yapılan araştırmalarda bulunan çanak ve çömlekler, kitabelerin bulunmasına rağmen döneme ilişkin bilgileri ortaya çıkarmaktadır. "Savcılının dokuz köyü" yakınlarındaki Aktepe üzerinde bulunan ve Hitit özelliği taşıyan "Öküz Taşı", Mucur yakınlarında bulunan topraktan pişirilmiş iki boğa heykeli, Kırşehir'in Hititler'e bağlı yerleşim alanı olduğunu ortaya koymaktadır. M.Ö.1600'lerden M.Ö. I700'lere değin Hititler'in yaşadığı yöre bu yüzyıldan M.Ö. 675'e değin Frigler'in yönetimindeydi
Kırşehir Eski Çağlar
Tarih Öncesi Çağ'da Kırşehir
Kırşehir ve çevresindeki höyüklerden elde edilen bilgilere göre, ilin yazılı tarih öncesi dönemleri de aydınlığa kavuşmaktadır. Hashöyük ve şehir merkezinde (Kale'de) başlayan kazı çalışmaları ile Kaman'a bağlı Çağırkan Kasabası'ndaki kazı çalışmaları halen devam etmektedir.1986 yilmda Japonlarca başlatılan kazı çalışmalarından yeni bilgiler elde edileceği anlaşılmaktadır.
Kırşehir'in Tarih Öncesi Çağda, özellikle Tunç Çağ kültürünün etkisi altında kaldığı görülüyor. Yerleşik hayatla ilgili bilgilere rastlanmamasına rağmen, iyi pişirilmiş, siyah renkli, astarlı çanak - çömlekler bulunmuştur. Höyüğün değişik katmanlarında, çeşitli şekillerde ve renklerde çanak ve çömlekler; daha üstlerde ise taş yapılar göze çarpmıştır. Bu bulgular, ilin Kalkolik Dönemi, bazı yerlerde ilk Tunç Çağ Donemi (M.O. 3500 - 2000) yaşandığını göstermektedir. Bu tarih, M.O. 4 binin sonuyla, 3 binin başlanma isabet etmektedir. Çağırkan Kasabası yakınlarındaki Kalehöyük'ün de M.O.1750 - 600 yıllarının medeniyetlerine sahne olduğu sanılmaktadır. Kazılar sonunda 25 metre yüksekliğindeki höyükte çıkan iki büyük küp ve çıkarılan diğer buluntular, yörenin Tarih Öncesi Donemini aydınlatmaktadır. Kırşehir in ilk Çağlarda Anadolu'yu kuzey - batıdan, güney - doğuya, bir baştan bir başa kesen eski ve işlek bir anayolun ortasında, önemli bir durak ve yerleşme yeri olması; İstanbul üzerinden Suriye ve Mezopotamya' ya giden yollara sahip olması bunu ispatlamaktadir.
Kırşehir ve çevresindeki höyüklerden elde edilen bilgilere göre, ilin yazılı tarih öncesi dönemleri de aydınlığa kavuşmaktadır. Hashöyük ve şehir merkezinde (Kale'de) başlayan kazı çalışmaları ile Kaman'a bağlı Çağırkan Kasabası'ndaki kazı çalışmaları halen devam etmektedir.1986 yilmda Japonlarca başlatılan kazı çalışmalarından yeni bilgiler elde edileceği anlaşılmaktadır.
Kırşehir'in Tarih Öncesi Çağda, özellikle Tunç Çağ kültürünün etkisi altında kaldığı görülüyor. Yerleşik hayatla ilgili bilgilere rastlanmamasına rağmen, iyi pişirilmiş, siyah renkli, astarlı çanak - çömlekler bulunmuştur. Höyüğün değişik katmanlarında, çeşitli şekillerde ve renklerde çanak ve çömlekler; daha üstlerde ise taş yapılar göze çarpmıştır. Bu bulgular, ilin Kalkolik Dönemi, bazı yerlerde ilk Tunç Çağ Donemi (M.O. 3500 - 2000) yaşandığını göstermektedir. Bu tarih, M.O. 4 binin sonuyla, 3 binin başlanma isabet etmektedir. Çağırkan Kasabası yakınlarındaki Kalehöyük'ün de M.O.1750 - 600 yıllarının medeniyetlerine sahne olduğu sanılmaktadır. Kazılar sonunda 25 metre yüksekliğindeki höyükte çıkan iki büyük küp ve çıkarılan diğer buluntular, yörenin Tarih Öncesi Donemini aydınlatmaktadır. Kırşehir in ilk Çağlarda Anadolu'yu kuzey - batıdan, güney - doğuya, bir baştan bir başa kesen eski ve işlek bir anayolun ortasında, önemli bir durak ve yerleşme yeri olması; İstanbul üzerinden Suriye ve Mezopotamya' ya giden yollara sahip olması bunu ispatlamaktadir.
Kırşehir Genel Bilgi
KIRŞEHİR'İN ADI
Kırşehir tarihi, Hititler Donemi ile başlar. Fakat ilin adını o zaman ne olduğu henüz bilinmemektedir. İlin bir donem, Aquae Saravenas (Akova - Saravena) adıyla (Romalıların Anadolu'ya girdiği M.(5. 2. yüzyılda) bilindiği görülüyor. önceleri Makissos (Macissus) adıyla anılan kent, imparator 1. Justinianos devrinde (527 - 565) yenirden kurulmuş ve Justinianopolis adıyla anılmaya başlanmıştır. Bazı kaynaklar, Herakliyes zamanındaki haritada Kapadokya'nın sulanma işinde Pearnasos olarak gösteriyorlar. Ayni haritada Mucur'un yerinde Niza şehri bulunuyordu. Gene Roma yönetiminde Ogüst zamanında Diyokletin zamanına kadar gözükmesine rağmen, bazı kaynaklarda bu isme rastlanmamaktadır.
Kırşehir'in Kapadokyalılar, Romalılar ve Bizanslıların ilk döneminde adını Pernessos ya da Makissos olduğu, daha sonra Bizanslılar döneminde Justiniyanpolis olduğu anlaşılmaktadır.
Uçsuz bucaksız kırın ortasında yükselen bu kente Türkler "Kir şehri" demişlerdi. "Kir şehri" adi halk dilinde "Kırşehir" oldu. Bugün bile, yörenin bazı köylerinde yaşayan halk, burasını "Kır şehri" diye anar. Kırşehir'in ismi Türkçe'dir. Bir rivayete göre de, Timur`un Anadolu'ya gelişinde kendisine karşı koyan burada yaşayan halkı göstererek, "Kırın şehri" dediği, daha sonra bunun "Kir şehri" olarak değiştiği ve bugünkü ismi aldığı söylenmektedir
Kırşehir tarihi, Hititler Donemi ile başlar. Fakat ilin adını o zaman ne olduğu henüz bilinmemektedir. İlin bir donem, Aquae Saravenas (Akova - Saravena) adıyla (Romalıların Anadolu'ya girdiği M.(5. 2. yüzyılda) bilindiği görülüyor. önceleri Makissos (Macissus) adıyla anılan kent, imparator 1. Justinianos devrinde (527 - 565) yenirden kurulmuş ve Justinianopolis adıyla anılmaya başlanmıştır. Bazı kaynaklar, Herakliyes zamanındaki haritada Kapadokya'nın sulanma işinde Pearnasos olarak gösteriyorlar. Ayni haritada Mucur'un yerinde Niza şehri bulunuyordu. Gene Roma yönetiminde Ogüst zamanında Diyokletin zamanına kadar gözükmesine rağmen, bazı kaynaklarda bu isme rastlanmamaktadır.
Kırşehir'in Kapadokyalılar, Romalılar ve Bizanslıların ilk döneminde adını Pernessos ya da Makissos olduğu, daha sonra Bizanslılar döneminde Justiniyanpolis olduğu anlaşılmaktadır.
Uçsuz bucaksız kırın ortasında yükselen bu kente Türkler "Kir şehri" demişlerdi. "Kir şehri" adi halk dilinde "Kırşehir" oldu. Bugün bile, yörenin bazı köylerinde yaşayan halk, burasını "Kır şehri" diye anar. Kırşehir'in ismi Türkçe'dir. Bir rivayete göre de, Timur`un Anadolu'ya gelişinde kendisine karşı koyan burada yaşayan halkı göstererek, "Kırın şehri" dediği, daha sonra bunun "Kir şehri" olarak değiştiği ve bugünkü ismi aldığı söylenmektedir
Kaydol:
Yorumlar (Atom)
